Glistnik jaskółcze ziele

Chelidonium majus | Makowate (Papaveraceae)

Wieloletnia roślina zielna, pospolita w lasach, ogrodach i przy murach. Charakterystyczną cechą glistnika jest jaskrawopomarańczowy sok mleczny, który pojawia się natychmiast po złamaniu łodygi. Nazwa 'jaskółcze ziele' wywodzi się z wierzeń starożytnych, według których roślina ta zakwita wraz z przylotem jaskółek i zamiera przy ich odlocie. Jest to jedna z najsilniej działających roślin w polskiej florze, nazywana czasem 'polskim opium' ze względu na silne właściwości rozkurczowe i uspokajające.

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak: Bardzo gorzki, palący, ostry
  • Termika: Gorąca
  • Wilgotność: Osuszająca
  • Żywioł: Ogień

"Glistnik 'rozbija' zastoje energii w wątrobie i drogach żółciowych. Jego gorąca i gorzka natura skutecznie osusza 'wilgotne gorąco' (stany zapalne z wysiękiem) i zabija intruzów (wirusy, bakterie, pasożyty). Działa gwałtownie i zdecydowanie, poruszając krew i soki trawienne."

Wymagania Siedliskowe
  • Stanowisko: Półcień do cienia. Bardzo dobrze czuje się w miejscach osłoniętych, przy murach, płotach i w zaroślach.
  • Gleba: Żyzna, wilgotna, zasobna w azot i wapń. Często spotykany na terenach ruderalnych i w starych ogrodach.
  • Woda: Lubi stałą wilgotność, ale potrafi przetrwać krótkie okresy suszy dzięki silnemu systemowi korzeniowemu.
  • pH gleby: 6.0 - 7.5 (Obojętna do lekko zasadowej).
  • Mrozoodporność: Strefa 4 (Całkowicie mrozoodporny).
Rozpoznawanie w terenie
  • Jaskrawopomarańczowy, gęsty sok mleczny po złamaniu łodygi lub liścia.
  • Kwiaty żółte, czteropłatkowe, zebrane w luźne baldachy.
  • Liście pierzastosieczne, o karbowanych brzegach, z wierzchu zielone, spodem sinozielone.
  • Owoce to długie, wąskie torebki przypominające strąki, pękające od dołu do góry.
Możliwe pomyłki (Zagrożenia!)

Dymnica pospolita (Fumaria officinalis): Dymnica ma znacznie drobniejsze, fioletowo-różowe kwiaty i nie posiada pomarańczowego soku.

Surowce i Zbiory
Herba Chelidonii ziele

Kwitnące ziele zbierane od maja do lipca.

Działanie: Silnie rozkurczowe na mięśnie gładkie (układ pokarmowy, drogi żółciowe), żółciopędne, uspokajające, przeciwbólowe, bakteriobójcze, przeciwwirusowe.
Substancje czynne:
Alkaloidy izochinolinowe (chelidonina, chelerytryna, sangwinaryna, koptyzyna)Kwasy organiczne (chelidonowy)FlawonoidySaponinyEnzymy proteolityczne (rozpuszczające białka wirusowe w kurzajkach)Protopin zmniejsza reaktywność autonomicznego układu nerwowego i działa tonizująco na mięśnie gładkie macicy.[1]
Może działać toksycznie na wątrobę przy długotrwałym stosowaniu lub przedawkowaniu. Nie przekraczać zalecanych dawek!
Zbiór: Maj - Czerwiec.
Radix Chelidonii korzen

Wykopywany jesienią lub wczesną wiosną.

Działanie: Stosowany głównie do sporządzania silnych ekstraktów farmaceutycznych.
Substancje czynne:
Znacznie wyższe stężenie alkaloidów niż w zielu (nawet do 3%)
Zbiór: Październik.
Succus Chelidonii sok_mleczny

Działanie: Świeży sok z łodygi stosowany wyłącznie zewnętrznie na kurzajki, brodawki i kłykciny. Sok z glistnika stosuje się w technice do trawienia i czernienia metali.[2]
Substancje czynne:
Silnie drażniący – chronić oczy! Może powodować oparzenia zdrowej skóry.
Praktyczne Zastosowanie
Medycyna

Kamica żółciowa (napady kolki), dyskineza dróg żółciowych, skurcze przewodu pokarmowego, bolesne miesiączki. Zewnętrznie: leczenie kurzajek, grzybic skóry, trudno gojących się ran.

Kuchnia

BRAK. Roślina jest trująca i nie nadaje się do spożycia jako pokarm.

Rzemiosło

Pomarańczowy sok był dawniej używany jako barwnik oraz składnik preparatów do trawienia metali. Uważa się, że glistnik może być źródłem barwnika luminescencyjnego dla obiektów biologicznych. Ekstrakt z tej rośliny przewyższa bowiem barwniki takie jak primulina i erytrozyna, które znajdują zastosowanie w przemyśle mikrobiologicznym.[1]

Tekst oryginalny Kwiatownika

Pomarańczowy sok był dawniej używany jako barwnik oraz składnik preparatów do trawienia metali.

Ogród

Roślina wskaźnikowa gleb bogatych w azot. Wyciągi z glistnika mogą być stosowane do zwalczania mszyc i przędziorków.

Bezpieczeństwo i Interakcje
Interakcje z lekami

Nie łączyć z lekami silnie obciążającymi wątrobę, neuroleptykami oraz innymi roślinami zawierającymi silne alkaloidy. Może nasilać działanie leków uspokajających.

Przeciwwskazania

ROŚLINA SILNIE DZIAŁAJĄCA I POTENCJALNIE TOKSYCZNA. Nie stosować w ciąży (powoduje skurcze macicy), przy jaskrze (podnosi ciśnienie wewnątrzgałkowe) oraz przy chorobie wrzodowej żołądka. Przedawkowanie objawia się pieczeniem w ustach, wymiotami i krwawą biegunką.

Cykl Życia i Ekosystem
Kalendarz Biodynamiczny
Zbiór ziela M-c: 5, 6

Ścinanie kwitnących wierzchołków pędów. Suszenie w zacienionym, przewiewnym miejscu (ziele musi zachować naturalny kolor).

Księżyc przybywający (najwięcej soków) Słoneczna
Permakultura i Gildie

Rola w systemie:

  • Dynamiczny akumulator azotu.
  • Szybkie zadarnianie cienistych, trudnych miejsc.
  • Źródło naturalnych substancji owadobójczych do oprysków.
  • Pokarm dla larw niektórych chrząszczy.

Towarzysze (Gildia):

Bez czarny

Glistnik świetnie czuje się w azotowej ziemi u podnóża bzu.

Pokrzywa zwyczajna

Tworzą razem zespół roślin nitrofilnych (azotolubnych).

Przepisy z tą rośliną
Wiedza Tajemna
  • Starożytni Grecy wierzyli, że jaskółki przemywają oczy piskląt sokiem z glistnika, aby przywrócić im wzrok.
  • Alkaloidy glistnika mają strukturę zbliżoną do morfiny, co tłumaczy ich silne działanie przeciwbólowe i uspokajające.
  • Nasiona glistnika posiadają elajosomy (wyrostki tłuszczowe), które przyciągają mrówki – to one roznoszą roślinę po całym ogrodzie.
  • W medycynie ludowej nazywany 'niebieskim olejem' (mimo pomarańczowego koloru soku), co odnosiło się do jego 'niebiańskiej' skuteczności.
  • Nazwy lokalne — bordun, gladuśnik, prozornyk, brodawnik itp. [źródło?][2]
  • Dzięki tej metodzie suszenia w ziołach zachowuje się do 96% alkaloidów, 52% witaminy C i do 66% prowitaminy A.[2]
Wierzenia i legendy 🌐 z sieci
  • sok W Grecji glistnik zwany jest Chelidonium majus, od słowa „chelidon” — „jaskółka”. Istniało przekonanie, że jaskółki zbierają sok z glistnika i niosą go do dzieci urodzonych niewidomych, aby przywrócić im wzrok.[2]
Źródła wiedzy z sieci

Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.

  1. Wikipedia (ru): Чистотел большой [ru]
  2. Wikipedia (uk): Чистотіл звичайний [uk]
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy