Kasztan jadalny

Castanea sativa

Pień drzewa pokrywa głęboko spękana kora, a młode pędy są początkowo delikatnie omszone, by z czasem stać się nagimi.

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak:
  • Termika:
  • Wilgotność:
  • Żywioł:

W drewnie o wilgotności 10% zawartość taniny wynosi około 6,8% w korze, 13,4% w drewnie i 10–13% w łupinach.[4]

Wymagania Siedliskowe
  • Stanowisko:
  • Gleba:
  • Woda:
  • pH gleby: Drzewo to preferuje gleby o odczynie obojętnym lub kwaśnym oraz dobrze przepuszczalne.[3]
  • Mrozoodporność:
Występowanie i zasięg 🌐 z sieci
  • Gatunek rodzimy dla południowej części Półwyspu Bałkańskiego, Azji Mniejszej i rejonu Kaukazu po północny Iran. Rozpowszechniony szeroko w basenie Morza Śródziemnego[1]
  • W Polsce kasztan jadalny rośnie głównie na Pomorzu Zachodnim i Dolnym Śląsku. Lokalnie występować mogą populacje zadomowione, znajdujące się poza uprawą. Gatunek ma status zadomowionego antropofita (kenofita).[1]
  • Gatunek ten pochodzi z południowej Europy i Anatolii i jest szeroko uprawiany w Europie Zachodniej i Środkowej.[3]
Rozpoznawanie w terenie
  • Kasztan jadalny (Castanea sativa Mill.) – gatunek rośliny z rodziny bukowatych (Fagaceae).[1]
  • Kora często ma wzór przypominający siatkę (retiformny) z głębokimi bruzdami lub szczelinami biegnącymi spiralnie w obu kierunkach w górę pnia.[3]
  • Osiągają wysokość do 35 m (115 stóp), a średnica ich pni przekracza 4 m (13 stóp)[3]
  • Drzewa owocowe kasztanowca europejskiego są odporne na mróz i długowieczne[5]
  • o pniu pokrytym głęboko spękaną korowiną. Korona szeroka i rozłożysta. Młode pędy delikatnie omszone, później nagie.[1]
  • Kwiaty męskie z 10–20 pręcikami, żółte, zebrane w stojące kwiatostany kłosopodobne, długości do 20 cm.[1]
  • Kwiaty żeńskie zebrane po kilka w główkowate kwiatostany wyrastające zwykle u podstawy kwiatostanów męskich.[1]
  • Kwiaty wsparte są czterodzielną okrywą.[1]
  • Młode liście pod spodem delikatnie omszone, potem nagie, skórzaste; osiągają do 25 cm długości. Blaszka liściowa ostro piłkowana o liczbie nerwów równej liczbie ząbków (ok. 30), od góry ciemnozielona, od spodu jaśniejsza.[1]
  • Orzechy (kasztany) rozwijające się w drewniejącej, kulistej okrywie (kupuli), pokrytej gęstymi, ostrymi kolcami. Otwiera się ona 3–4 klapami i zawiera 1–3 nasiona do 3 cm średnicy. Są one ciemnobrązowe, spłaszczone z jednej strony[1]
  • Są one ciemnobrązowe, spłaszczone z jednej strony i zwieńczone wyrostkiem na szczycie z zeschniętymi resztkami szyjek słupka.[1]
  • Pąki Młode omszone, okryte 2–4 skrętoległymi łuskami. Brak pąków szczytowych (sympodium).[1]
Surowce i Zbiory
Nasiona nasiona 🌐 z sieci

Działanie: Escyna – tak jak zawierający ją wyciąg z nasion kasztanowca hamuje aktywność enzymu rozkładającego kwas hialuronowy, który jest spoiwem śródbłonka naczyń krwionośnych. Pomaga przywracać elastyczność żył, usprawnia rozpuszczanie zakrzepów oraz działa przeciwbólowo.[8]
Substancje czynne:
Kasztan stanowi dobre źródło miedzi, fosforu, manganu i potasu… charakteryzuje się wysoką zawartością wilgoci, wynoszącą od 41% do 59%.[3]
Kora kora 🌐 z sieci

Działanie: wyciąg z kory kasztanowca, który wzmacnia ściany żył i poprawia krążenie[8]
Substancje czynne:
Kobiety w ciąży lub karmiące piersią: należy unikać przyjmowania dużych dawek kory ze względu na wysoką zawartość tanin[6]
Kwiaty kwiaty 🌐 z sieci

Działanie: Kasztan jadalny jest rośliną miododajną, a uzyskiwany z jego kwiatów miód charakteryzuje się specyficznym, gorkawym smakiem.[4]
Substancje czynne:
Liście liście 🌐 z sieci

Działanie: Herbata z liści kasztanowca była stosowana w leczeniu chorób układu oddechowego, a zwłaszcza jako środek na krztusiec.[4]
Substancje czynne:
Skład i substancje czynne 🌐 z sieci
  • Tanina występuje w następujących proporcjach w przeliczeniu na 10% wilgotności: kora (6,8%), drewno (13,4%), łupiny nasion (10–13%). Tanina występuje również w liściach.[3]
Praktyczne Zastosowanie
Kosmetyka

Z wyciągu z liści i łupin można również przygotować szampon.[4] Wyciąg z nasion kasztanowca europejskiego Kasztanowiec europejski, zwany również kasztanowcem zwyczajnym, to wiecznie zielone drzewo, którego owoce nazywane są kasztanami. Uważa się, że ma działanie ściągające i nawilżające, dlatego jest szeroko stosowany w kosmetykach.[7]

Ogród

Drzewo kwitnące od maja do lipca. W warunkach Europy Środkowej owocuje rzadko. Owoce dojrzewają w październiku–listopadzie.[1] Drzewo to bardzo dobrze reaguje na wycinanie na pnie, które nadal jest praktykowane w Wielkiej Brytanii, i co 12–30 lat dostarcza obfity plon drewna bogatego w taniny.[3]

Bezpieczeństwo i Interakcje
Przeciwwskazania

Jest dość odporna na suszę.[3]

Z archiwum Kwiatownika
Historia i legendy
Opis
Kasztan jadalny był od starożytności ważnym elementem diety na południu Europy – jeszcze przed upowszechnieniem ziemniaków był jednym z podstawowych źródeł pożywienia. Słynne są pieczone kasztany sprzedawane jesienią na ulicach Włoch, Francji i Bałkanów. Jadalne owoce dostarczają łatwo przyswajalnej energii oraz cennych witamin i minerałów.
Cechy
  • Owoce kasztana jadalnego są bogate w skrobię i niskotłuszczowe, przez co polecane w diecie lekkostrawnej.
  • Mają lekko słodki smak, kremową konsystencję i szerokie zastosowanie w kuchni.
  • Drzewo może żyć nawet 1000 lat, a jego drewno jest cenione w stolarstwie.
Zastosowanie historyczne
  • W czasach głodu kasztany jadalne zastępowały zboża – robiono z nich mąkę, kaszę, zupy i chleby.
  • Drewno kasztana było używane do wyrobu beczek na wino, mebli i budowy domów.
  • Owoce były przysmakiem na dworach królewskich i jednym z pierwszych eksportowanych produktów śródziemnomorskich.
Ciekawostki
  • Kasztany jadalne są podstawą tradycyjnych świątecznych dań we Francji, Włoszech i Hiszpanii.
  • W Alpach i Pirenejach organizuje się jesienne festiwale kasztanów.
  • Największe okazy kasztana jadalnego rosną na Sycylii – tzw. „Stulatek z Sant’Alfio” ma ponad 2000 lat.
  • W XIX wieku w południowej Europie kasztan nazywano 'drzewem chleba'.
Ciekawostki kulturowe
  • W regionach południowej Francji i Włoch do dziś kasztany nazywane są 'chlebem lasu'.
  • W starożytności kasztan jadalny był symbolem płodności i długowieczności.
  • Pieczone kasztany są tradycyjnym przysmakiem podczas świąt Bożego Narodzenia w wielu krajach Europy.
  • Drewno kasztana jest odporne na wilgoć – przez wieki wykorzystywano je do budowy domów, mostów i beczek.
  • Największe, wielowiekowe drzewa kasztana jadalnego rosną na Sycylii i w Korsyce.
🎨 Barwienie (tkaniny, włosy)
Opis
Liście i łupiny owoców kasztana jadalnego zawierają naturalne garbniki, z których uzyskuje się jasnobrązowe barwniki do tkanin i skór.
Zastosowanie
Barwienie tkanin, garbowanie skór, bejcowanie drewna.
Inne zastosowania
Kosmetyki
Opis
Wodny odwar z liści kasztana jadalnego bywa używany w płukankach do włosów, nadaje im połysk i działa wzmacniająco na cebulki.
Zastosowanie
Płukanki, domowe maseczki do skóry głowy, kremy odżywcze.
Pasza dla zwierzat
Opis
Kasztany jadalne po ugotowaniu mogą być paszą dla świń i bydła – są pożywne i łatwo przyswajalne.
Zastosowanie
Dodatkowa pasza zimowa dla zwierząt gospodarskich.
Drewno
Opis
Drewno kasztana jadalnego jest twarde, trwałe, odporne na wilgoć i szkodniki. Od wieków wykorzystywane do produkcji mebli, beczek na wino, domów i mostów.
Zastosowanie
Meble, podłogi, beczki, konstrukcje ogrodowe, wyroby rzeźbiarskie.
Opis botaniczny
Pokroj
Drzewo liściaste dorastające do 25–35 m wysokości, o szerokiej, gęstej koronie i masywnym pniu. Kora u młodych okazów jasnoszara i gładka, z wiekiem staje się ciemniejsza i głęboko bruzdowana.
Kora
Początkowo gładka i srebrzystoszara, z wiekiem ciemnieje i silnie pęka.
Liscie
Duże, lancetowate do 18–25 cm długości, brzegiem ostro piłkowane, błyszczące, ciemnozielone, spodem jaśniejsze. Ustawione skrętolegle.
Kwiaty
Drobne, jednopłciowe, zebrane w długie, wyraźnie pachnące kotki. Kwiaty męskie żółtawe, kwiaty żeńskie – niewielkie, otoczone okrywą, z których powstają owoce.
Owoce
Jadalne, błyszczące, brązowe orzechy (nasiona) po 2–3 zamknięte w kolczastej okrywie. Kasztany jadalne różnią się od nasion kasztanowca zwyczajnego: mają spłaszczony bok i charakterystyczny czubek.
Cecha wyrozniajaca
Tylko kasztan jadalny ma owoce spożywcze! Owoce kasztanowca zwyczajnego są trujące.
Właściwości i składniki
  • Nazwa
    Węglowodany (skrobia, cukry proste)
    Dzialanie
    Główne źródło energii, zapewnia sytość, dobrze przyswajalne także dla osób z wrażliwym układem trawiennym.
    Sklad
    do 45% skrobi, 8% cukrów prostych
    Ciekawostka
    Kasztany jadalne są jednym z niewielu orzechów o tak wysokiej zawartości skrobi – to czyni je podobnymi do ziemniaka i batata.
  • Nazwa
    Białko i tłuszcze
    Dzialanie
    Zawierają 2–4% białka i bardzo mało tłuszczu w porównaniu do innych orzechów; polecane osobom na diecie niskotłuszczowej.
    Sklad
    2–4% białka, 2–3% tłuszczu (głównie nienasycone kwasy tłuszczowe)
  • Nazwa
    Błonnik pokarmowy
    Dzialanie
    Wspomaga trawienie, reguluje perystaltykę jelit, obniża poziom cholesterolu.
    Sklad
    ok. 8–10% błonnika
  • Nazwa
    Witaminy
    Dzialanie
    Kasztany jadalne to bogate źródło witamin z grupy B (B1, B2, B6, kwas foliowy) oraz witaminy C (w surowych owocach nawet 40 mg/100g!).
    Sklad
    Witaminy B1, B2, B6, kwas foliowy, witamina C, witamina E
  • Nazwa
    Minerały
    Dzialanie
    Dostarczają potasu, fosforu, magnezu, miedzi, żelaza i manganu, niezbędnych do pracy układu nerwowego i mięśni.
    Sklad
    Potas (do 700 mg/100g), fosfor, magnez, miedź, żelazo, mangan
  • Nazwa
    Polifenole, garbniki
    Dzialanie
    Działają antyoksydacyjnie, chronią komórki przed starzeniem.
    Sklad
    polifenole (taniny), kwas galusowy
Uwagi i ostrzeżenia
  • Uwaga
    Nie mylić kasztana jadalnego (Castanea sativa) z kasztanowcem zwyczajnym (Aesculus hippocastanum) – ten drugi ma owoce niejadalne i trujące!
    Rozwiazanie
    Przed spożyciem zawsze sprawdzaj gatunek drzewa. Kasztan jadalny ma spłaszczone owoce, w kolczastej okrywie o długich kolcach; kasztanowiec zwyczajny – okrągłe nasiona, okrywa z krótkimi kolcami.
  • Uwaga
    Osoby z alergią na orzechy lub skrobię powinny spożywać kasztany ostrożnie, w małych ilościach.
    Rozwiazanie
    W przypadku nietolerancji objawiających się swędzeniem, wysypką lub bólami brzucha, unikać spożywania kasztanów.
Uprawa
Gleba
Najlepiej rośnie na glebach głębokich, próchnicznych, lekko kwaśnych do obojętnych, umiarkowanie wilgotnych. Nie znosi gleb podmokłych ani bardzo suchych.
Stanowisko
Stanowisko słoneczne lub lekko zacienione, ciepłe, osłonięte od silnych wiatrów. Wymaga dużo przestrzeni.
Wysiew
Nasiona (kasztany) najlepiej wysiewać jesienią bezpośrednio do gruntu (naturalna stratyfikacja przez zimę) lub wiosną po minimum 3-miesięcznej stratyfikacji w wilgotnym piasku.
Zbior
Owoce (kasztany) zbiera się w październiku-listopadzie, gdy opadną z drzewa i pękną okrywy. Liście do celów leczniczych zbiera się wiosną, kwiaty w czerwcu.
Tipy ogrodowe
  • Drzewo odporne na mróz do –23°C, ale młode sadzonki należy okrywać na zimę.
  • Kasztan jadalny rośnie wolno, pierwsze owoce pojawiają się zwykle po 10–15 latach.
  • Lubi wilgotne, ale przepuszczalne gleby – w upały warto podlewać młode drzewa.
  • Nie należy sadzić kasztana jadalnego blisko kasztanowca zwyczajnego – krzyżowanie nie jest możliwe, ale kasztanowiec może osłabiać młode sadzonki przez konkurencję korzeni.
  • Na południu Polski wymaga miejsc nasłonecznionych, osłoniętych od mroźnych wiatrów.
Kalendarz
Siew
Miesiące
październik
Czynności
Przygotowanie nasion do siewu: wybór zdrowych, dojrzałych orzechów; namaczanie w letniej wodzie przez 24–48 godzin; warstwowanie zimne (stratyfikacja) przez 8–12 tygodni w wilgotnym piasku lub torfie w temperaturze około 2–5 °C; wysiew do doniczek lub na inspekt na głębokość 2–3 cm, zachowanie wilgotności podłoża i ochrona przed mrozem.
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Stratyfikowane nasiona lepiej kiełkują – warto trzymać je w lodówce z piaskiem przez ok. 3 miesiące.
Sadzenie
Miesiące
marzec, kwiecień
Czynności
Wiosenne sadzenie młodych drzewek: wybór słonecznego, osłoniętego stanowiska; przygotowanie dołków o głębokości i szerokości około 50 cm; spulchnienie i wzbogacenie gleby kompostem lub obornikiem; sadzenie tak, aby szyjka korzeniowa znajdowała się na poziomie gruntu; podlanie obficie po posadzeniu; ściółkowanie podstawy.
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Sadzonka potrzebuje dobrego ukorzenienia przed nadejściem letnich upałów.
Kwitnienie
Miesiące
czerwiec, lipiec
Czynności
Monitorowanie rozwoju kwiatostanów: kontrola pełnego kwitnienia w czerwcu–lipcu; usuwanie przekwitłych kwiatów w celu przedłużenia okresu kwitnienia; regularne podlewanie w okresach suszy.
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
pszczelarski
Czas dnia
dowolny
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Kwiaty przyciągają pszczoły – to jeden z najważniejszych okresów dla zapylaczy.
Zbior
Miesiące
październik, listopad
Czynności
Zbieranie dojrzałych kasztanów jadalnych: użycie płachty lub maty pod drzewem; zbiór orzechów bezpośrednio po opadnięciu łupin; codzienne zbieranie, by zapobiec infekcjom; suszenie w przewiewnym miejscu przez kilka dni; przechowywanie w chłodnym, suchym pomieszczeniu.
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
zbiorczy
Czas dnia
po południu
Intensywność
wysoka
Uwagi
Zbieraj tylko orzechy, które same opadły – są w pełni dojrzałe.
Ciecie
Miesiące
luty, marzec, sierpień
Czynności
Cięcie sanitarne i formujące: usuwanie uschniętych, uszkodzonych i krzyżujących się gałęzi w lutym–marcu; lekkie przycięcie pędów w sierpniu, by poprawić przewiewność i dostęp światła; użycie ostrych narzędzi i zabezpieczanie ran pastą ogrodniczą.
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
techniczny
Czas dnia
w ciągu dnia
Intensywność
średnia
Uwagi
Nie należy ciąć w czasie opadów ani w silnych mrozach – zwiększa to ryzyko infekcji.
Nawozenie
Miesiące
kwiecień, maj, sierpień
Czynności
Nawożenie mineralne i organiczne: wczesna aplikacja azotu w kwietniu–maju; stosowanie nawozu NPK 30-10-10 lub organicznego kompostu; podlewanie po nawożeniu; ostatnia dawka potasowa przed połową sierpnia, by przygotować drzewo do zimy.
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
po południu
Intensywność
niska
Uwagi
Nie nawozić zbyt późno – może to opóźnić zdrewnienie pędów przed zimą.
Zabezpieczanie
Miesiące
listopad
Czynności
Przygotowanie do zimy: ściółkowanie korzeni 5–10 cm warstwą kory, liści lub siana, zachowując odstęp ok. 6 cm od pnia; owijanie pni siatką lub agrotkaniną, by chronić przed gryzoniami i mrozem.
Zalecana faza ksiezyca
nów
Typ
techniczny
Czas dnia
po południu
Intensywność
średnia
Uwagi
Młode drzewa są szczególnie wrażliwe na przemarzanie i uszkodzenia kory przez zwierzynę.
Ochrona
Miesiące
czerwiec, lipiec
Czynności
Ochrona przed chorobami i szkodnikami: monitorowanie objawów raka kasztanowca i zgnilizny; zwalczanie owadów fitoseidami lub opryskami na bazie olejów parafinowych; usuwanie porażonych fragmentów i dezynfekcja narzędzi.
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
obserwacyjny
Czas dnia
dowolny
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Wczesne wykrycie choroby znacznie zwiększa szansę na uratowanie drzewa.
Zbior lisci
Miesiące
czerwiec
Czynności
Zbiór liści na cele lecznicze: zbieranie młodych, świeżych liści w suchy dzień; delikatne oczyszczanie; suszenie w cieniu w przewiewnym miejscu; przechowywanie w szczelnych pojemnikach.
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
zielarski
Czas dnia
ranek
Intensywność
niska
Uwagi
Najlepsze właściwości mają liście zbierane tuż po pełnym rozwinięciu.
Przesadzanie
Miesiące
marzec, październik
Czynności
Przesadzanie młodych sadzonek z bryłą ziemi w marcu i październiku: delikatne wykopanie, przygotowanie nowego stanowiska; zachowanie nienaruszonej bryły korzeniowej; podlewanie i ściółkowanie po posadzeniu.
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Najlepiej przesadzać w pochmurny, chłodny dzień – ograniczy to stres rośliny.
Rozmnazanie
Miesiące
kwiecień, maj
Czynności
Rozmnażanie przez sadzonki i szczepienie: pobieranie bocznych sadzonek długości 15–20 cm w kwietniu–maju; ukorzenianie w piaskowo-torfowym podłożu pod folią; szczepienie metodą „niedźwiedziego ucha” na jesionie.
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
zielarski
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Kasztan niełatwo się rozmnaża – szczepienie to metoda preferowana na plantacjach.
Bibliografia
  1. https://zielnikpolski.pl/kasztan-jadalny-historia-tradycje/
  2. https://www.ekologia.pl/wiedza/rosliny/drzewa/kasztan-jadalny
  3. https://zielnikpolski.pl/barwnik-kasztan-jadalny/
  4. https://zielnikpolski.pl/kosmetyki-kasztan-jadalny/
  5. https://zielnikpolski.pl/pasza-kasztan-jadalny/
  6. https://zielnikpolski.pl/drewno-kasztan-jadalny/
  7. https://atlas-roslin.pl/gatunki/Castanea_sativa.htm
  8. https://pl.wikipedia.org/wiki/Kasztan_jadalny
  9. https://www.zwrotnikraka.pl/kasztany-jadalne-wlasciwosci/
  10. https://www.nationalgeographic.pl/artykul/kasztany-jadalne-przepis-zastosowanie
  11. https://www.hellozdrowie.pl/artykul-kasztany-jadalne-co-warto-o-nich-wiedziec/
  12. https://www.kuchnia-domowa.pl/przepisy/inne/1289-jak-upiec-kasztany-jadalne
  13. https://zielnikpolski.pl/kasztan-jadalny-mineraly/
  14. https://zielnikpolski.pl/kasztan-jadalny-a-kasztanowiec-roznice/
  15. https://www.zwrotnikraka.pl/uwaga-alergia-na-kasztany-jadalne/
  16. https://www.farmanddairy.com/columns/growing-chestnut-trees-seed/168823.html
  17. https://tacf.org/wp-content/uploads/2020/12/planting_manual-1.pdf
  18. https://www.gardenersworld.com/how-to/grow-plants/how-to-grow-a-sweet-chestnut-tree/
  19. https://en.wikipedia.org/wiki/Sweet_chestnut
  20. https://postharvest.ucdavis.edu/produce-facts-sheets/chestnut
  21. https://www.rhs.org.uk/plants/types/trees/pruning-guide
  22. https://www.rhs.org.uk/plants/3191/castanea-sativa/details
  23. https://www.canr.msu.edu/chestnuts/horticultural_care/nutrient-management
  24. https://www.starkbros.com/growing-guide/article/protecting-fruit-trees-in-winter
  25. https://gardenerspath.com/plants/nut-trees/grow-chestnuts/
  26. https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Castanea+sativa
  27. https://route9cooperative.com/growing-trees-from-seed/
Wiedza Tajemna
  • Pod koniec średniowiecza kasztany kojarzono z problemami z trawieniem, bólami głowy, wzdęciami i zwiększonym popędem seksualnym. Dlatego uznawano je za pożywienie dla ludu pracującego oraz do tuczu świń, a w mniejszym stopniu za pokarm dla wyższych warstw społecznych.[2]
  • Najważniejszą metodą konserwacji było wówczas suszenie, częściowo połączone z wędzeniem. Mąka zachowywała świeżość przez rok lub dwa lata.[2]
  • W XII wieku w Lombardii pojawiło się słowo „marroni”, którym określano kasztany najwyższej jakości – duże, słodkie, smaczne i łatwe do obierania.[2]
  • W XIX wieku, wraz z industrializacją i początkami odpływu ludności z wsi, nastąpił spadek upraw kasztanów, a w drugiej połowie tego stulecia drzewostany dotknęła choroba atramentowa.[2]
  • W XX wieku kasztany w Italii straciły znaczącą część uprawy, a w latach 90. zaczęły się odzyskiwać dzięki występowaniu hypovirulencji.[2]
  • Na przykład w Sparcie wytwarzano z nich czarny chleb, mąkę i zupy.[2]
  • Król Longobardów Rothari umieścił je w 641 roku na swojej liście drzew objętych ochroną[2]
  • Pod koniec VIII wieku Karol Wielki w kapitulare de villis nakazał uprawę tych roślin na ziemiach królewskich.[2]
  • W X wieku „castagnatores” stanowili odrębną grupę chłopów.[2]
  • W okresie od XVI do XVIII wieku uprawa kasztana jadalnego silnie wzrosła m.in. w górach Półwyspu Iberyjskiego, Francji, Korsyki, Włoch, na Bałkanach oraz w Ticino.[2]
  • Rzymscy żołnierze otrzymywali kaszę kasztanową przed wyruszeniem do bitwy.[3]
  • Kasztan jadalny jest jedną z 38 substancji wykorzystywanych do przygotowywania preparatów z kwiatów Bacha – rodzaju medycyny alternatywnej promowanej ze względu na jej rzekomy wpływ na zdrowie.[3]
  • Drzewa zaczynają owocować dopiero po około 25 latach; żyją naturalnie 500‑600 lat, a w uprawie mogą przekraczać tysiąc lat.[3]
  • Kasztan jadalny symbolizuje mądrą przezorność.[1]
  • Kasztan jadalny jest z natury samozaniedziałowy, co oznacza, że roślina ta nie może się sama zapylać, dlatego konieczne jest zapylenie krzyżowe.[3]
  • Najgrubszy znany okaz europejskiego kasztana nosi nazwę "Kasztana Stu Jeźdźców" i znajduje się we Włoszech na Sycylii w pobliżu wulkanu Etna.[5]
  • Od dawna drewno kasztanowca wykorzystywano w budownictwie, stolarstwie oraz do produkcji mebli, beczek, trumien, słupów, kul, uchwytów do parasoli, a także przyborów kuchennych i talerzy.[9]
  • Świeże kasztany jadane są na surowo, wyschnięte spożywane są po upieczeniu oraz konserwowane jako kompoty. Na Węgrzech i Słowacji przetarta masa kasztanowa... przeznaczona jest do bezpośredniego spożycia lub używana jako dodatek do wyrobów cukierniczych... W Niemczech jada się chętnie zupę kasztanow[1]
  • Serial: „Chestnut Man” (2021) – pojawia się morderca, który na miejscu zbrodni pozostawia figurki wykonane z kasztanów.[4]
Źródła wiedzy z sieci

Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.

  1. Wikipedia (pl): Kasztan jadalny [pl]
  2. Wikipedia (de): Edelkastanie [de]
  3. Wikipedia (en): Sweet chestnut [en]
  4. Wikipedia (ja): ヨーロッパグリ [ja]
  5. Wikipedia (zh): 歐洲栗 [zh]
  6. ask-ayurveda.com [en-US]
  7. marinojapan.tokyo [ja]
  8. stronazdrowia.pl [pl-PL]
  9. www.majofesa.com [es]
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy