Lipa drobnolistna

Tilia cordata | Ślazowate (Malvaceae) / dawniej Lipowate

Majestatyczne, długowieczne drzewo liściaste, osiągające do 30 m wysokości. Słynie z sercowatych liści i niezwykle wonnych, miododajnych kwiatów. W kulturze słowiańskiej uznawana za drzewo święte, chroniące przed piorunami i urokami. Lipa jest filarem fitoterapii w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych oraz naturalnym środkiem kojącym system nerwowy. Potrafi dożyć nawet 500-1000 lat.

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak: Słodki, śluzowaty, delikatnie aromatyczny
  • Termika: Neutralna ku chłodnej
  • Wilgotność: Nawilżająca (kojąca)
  • Żywioł: Powietrze i Woda

"Lipa jest uosobieniem miękkości i łagodności. Jej śluzowa natura nawilża wysuszone tkanki, a słodycz odżywia system nerwowy. Rozprasza napięcie wywołane stresem, 'otwiera' pory skóry, by uwolnić nadmiar gorąca z wnętrza organizmu (poprzez pot)."

Wymagania Siedliskowe
  • Stanowisko: Słoneczne do półcienistego. Na stanowiskach słonecznych produkuje rekordowe ilości nektaru.
  • Gleba: Żyzna, głęboka, świeża, zasobna w składniki odżywcze. Najlepiej czuje się na glebach piaszczysto-gliniastych.
  • Woda: Wymaga umiarkowanej wilgotności; źle znosi długotrwałe susze (liście wcześnie żółkną i opadają).
  • pH gleby: 6.0 - 7.5 (Preferuje podłoża o odczynie obojętnym).
  • Mrozoodporność: Strefa 4 (Całkowicie mrozoodporna w Polsce).
Rozpoznawanie w terenie
  • Liście wyraźnie sercowate, u nasady asymetryczne, na brzegach piłkowane.
  • Charakterystyczne kępki brązowych (rdzawych) włosków w kątach nerwów na spodzie liścia (klucz do odróżnienia od lipy szerokolistnej).
  • Kwiaty zebrane w baldachogrona, zrośnięte z podłużną, języczkowatą podsadką (skrzydełkiem).
  • Owoce to drobne, kuliste orzeszki o cienkiej skorupce, które można rozgnieść w palcach.
Możliwe pomyłki (Zagrożenia!)

Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos): Kwitnie dwa tygodnie wcześniej, ma większe liście z białymi włoskami w kątach nerwów oraz twarde, zdrewniałe owoce, których nie da się rozgnieść w palcach.

Surowce i Zbiory
Inflorescentia Tiliae (Kwiatostan lipy) kwiaty

Kwiatostany wraz z podsadką (skrzydełkiem) zbierane w początkowym stadium kwitnienia.

Działanie: Silnie napotne (obniża temperaturę), przeciwzapalne, osłaniające błony śluzowe, łagodnie uspokajające, moczopędne.
Substancje czynne:
Flawonoidy (tilirozyd, kwercetyna, rutyna) - działanie napotne i przeciwzapalne Śluzy (do 10%) - działanie osłaniające i powlekające Olejek eteryczny (z farnesolem) - nadaje zapach i uspokaja Garbniki Kwasy organiczne
Suszyć w temp. do 35°C, by nie stracić cennego olejku farnesolu.
Zbiór: Czerwiec - Lipiec (zależnie od pogody).
Folium Tiliae liscie

Młode liście zbierane w maju, przed kwitnieniem.

Działanie: Pomocniczo w chorobach układu moczowego oraz jako środek oczyszczający skórę (okłady).
Substancje czynne:
Witamina C Chlorofil Śluzy Garbniki
Zbiór: Maj.
Carbo ligni Tiliae (Węgiel lipowy) wegiel

Otrzymywany przez suchą destylację drewna lipowego.

Działanie: Silnie chłonny; stosowany w zatruciach pokarmowych, wzdęciach oraz do czyszczenia ran.
Substancje czynne:
Zbyt częste stosowanie może prowadzić do zaparć.
Praktyczne Zastosowanie
Medycyna

Główny lek napotny przy grypie, przeziębieniu, anginie i gorączce. Pomocniczo w suchym kaszlu (łagodzi drapanie), stanach napięcia nerwowego, lękach i trudnościach z zasypianiem.

Kuchnia

Herbata lipowa (klasyk), miód lipowy (najwyżej ceniony na przeziębienia). Młode, majowe liście są jadalne i doskonałe jako baza sałatek.

Rzemiosło

Drewno lipowe jest niezwykle miękkie i jednorodne – to ulubiony materiał rzeźbiarzy (np. Wit Stwosz rzeźbił w lipie). Z kory pozyskuje się łyko, z którego dawniej wyplatano kosze, maty i obuwie (łapcie).

Ogród

Jedna z najważniejszych roślin miododajnych w naszej strefie klimatycznej. Drzewo dające głęboki, przyjemny cień, idealne do nasadzeń alejowych.

Bezpieczeństwo i Interakcje
Interakcje z lekami

Brak istotnych negatywnych interakcji z lekami syntetycznymi. Dzięki zawartości śluzów może być stosowana jako środek osłonowy przy przyjmowaniu leków drażniących żołądek.

Przeciwwskazania

Osoby z zaawansowaną niewydolnością serca powinny unikać picia dużych ilości herbaty lipowej (zbytnie obciążenie serca przy intensywnym poceniu się).

Cykl Życia i Ekosystem
Kalendarz Biodynamiczny
Zbiór kwiatostanów M-c: 6, 7

Zbiór kwiatów, gdy większość pąków jest rozwinięta, a kwiaty nie zaczęły jeszcze przekwitać.

Księżyc przybywający (faza kwiatu) Słoneczna, sucha (wilgotne kwiaty lipy po wysuszeniu brązowieją i tracą moc)
Permakultura i Gildie

Rola w systemie:

  • Kluczowy pożytek nektarowy dla pszczół (tzw. główny pożytek letni).
  • Producent doskonałej biomasy i ziemi liściowej bogatej w wapń.
  • Drzewo akumulujące minerały z głębszych warstw gleby.
  • Naturalny wiatrochron w projektach siedliskowych.

Towarzysze (Gildia):

Pszczoły miodne

Symbioza absolutna – nektar w zamian za zapylanie.

Melisa lekarska

Wspólne działanie uspokajające i napotne.

Przylaszczka pospolita

Często występuje w runie pod lipami w lasach liściastych.

Przepisy z tą rośliną
Wiedza Tajemna
  • Jan Kochanowski napisał słynną fraszkę 'Na lipę', wychwalając jej kojące właściwości i zapach.
  • Miód lipowy w stanie płynnym ma barwę od jasnożółtej do bursztynowej, a po krystalizacji staje się prawie biały.
  • Podsadka lipy (skrzydełko) pełni rolę spadochronu, dzięki któremu nasiona są roznoszone przez wiatr na duże odległości.
  • W tradycji ludowej lipa była drzewem 'kobiecym', związanym z energią opiekuńczą i macierzyństwem.
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy