Łopian większy

Arctium lappa | Astrowate (Asteraceae)

Dwuletnia, potężna roślina o monumentalnym pokroju, dorastająca do 2 metrów wysokości. W pierwszym roku tworzy rozetę ogromnych liści, a w drugim silnie rozgałęzioną łodygę z kwiatostanami. Charakterystyczne koszyczki kwiatowe są otoczone haczykowatymi listkami okrywy, które po dojrzeniu zamieniają się w rzepy. Posiada niezwykle długi, mięsisty korzeń palowy, który sięga głęboko w glebę, wydobywając z niej minerały niedostępne dla innych roślin.

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak: Gorzki, słodkawy, mdły
  • Termika: Chłodna
  • Wilgotność: Osuszająca (detoksykująca)
  • Żywioł: Ziemia

"Łopian to 'gruntowny sprzątacz'. Jego energia kieruje się w dół, poruszając zastoje w układzie limfatycznym i moczowym. Chłodzi stany zapalne skóry wynikające z 'gorąca krwi' (toksyny). Działa uziemiająco, pomagając organizmowi pozbyć się tego, co zbędne i szkodliwe."

Wymagania Siedliskowe
  • Stanowisko: Słoneczne do półcienistego, występuje na przydrożnych, przybocznych i w zalewowych siedliskach, preferując żyzne gliniaste gleby.[1] Wymaga dużej przestrzeni.
  • Gleba: Głęboka, żyzna, próchniczna, wilgotna, najlepiej gliniasto-piaszczysta. Na twardej, zbitej ziemi korzeń staje się pokręcony i trudny do wydobycia.
  • Woda: Wysokie zapotrzebowanie, szczególnie w fazie wzrostu liści; znosi okresowe susze dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu.
  • pH gleby: 6.5 - 7.5 (Obojętna).
  • Mrozoodporność: Strefa 3 (Całkowicie mrozoodporny).
Rozpoznawanie w terenie
  • Liście ogromne (do 50 cm), sercowate, spodem szaro-kutnerowate (filcowate).
  • Ogonki liściowe są PEŁNE w środku (klucz do odróżnienia od łopianu mniejszego).
  • Kwiaty purpurowe, rurkowate, zebrane w koszyczki o średnicy 3-4 cm.
  • Okrywa koszyczka zakończona haczykami, które bardzo łatwo czepiają się tkanin i sierści.
Możliwe pomyłki (Zagrożenia!)

Łopian mniejszy (Arctium minus): Jest znacznie mniejszy, a jego ogonki liściowe są PUSTE (rurkowate) w środku. Koszyczki kwiatowe są mniejsze i tworzą grona.

Lepiężnik różowy (Petasites hybridus): Liście lepiężnika są równie duże, ale pojawiają się nad brzegami wód i nie mają tak długiego ogonka wznoszącego liść wysoko.

Surowce i Zbiory
Radix Bardanae korzen

Wykopywany jesienią (z roślin jednorocznych) lub wczesną wiosną (z dwuletnich, zanim wypuszczą pęd). Korzeń łopianu był w średniowieczu powszechnie spożywany jako warzywo, podobnie jak dzisiejsza czarna marchwia.[1]

Działanie: Silnie oczyszczające krew, żółciopędne, moczopędne, przeciwcukrzycowe (obniża cukier), przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. W tradycyjnej medycynie ludowej korzeń stosowano na choroby skóry, w tym suchą skórę, łuszczycę i egzemy, a także na reumatyzm i dolegliwości wątrobowe.[1]
Substancje czynne:
Inulina (do 45% - potężny prebiotyk)Poliacetyleny (działanie antybiotyczne)FitosteroleOlejek eterycznyKwasy fenoloweSole mineralne (bogactwo potasu i magnezu)Z korzenia wyizolowano rozpuszczalny w wodzie fruktan o silnych właściwościach przeciwutleniających, badany pod kątem farmaceutycznym.[1]
Suszyć w temp. do 50°C. Korzeń jest bardzo twardy po ususzeniu, wymaga zmielenia.
Zbiór: Październik - Listopad lub Marzec.
Folium Bardanae liscie

Młode liście i łodygi rośliny są wykorzystywane jako warzywo, zwłaszcza w kuchni japońskiej (gobō), chińskiej (Niúbàng) i koreańskiej (ueong).[1]

Działanie: Stosowane głównie zewnętrznie do okładów na wrzody, stłuczenia i trudno gojące się rany.
Substancje czynne:
Zbiór: Maj - Sierpień.
Fructus Bardanae owoce/nasiona

Działanie: W medycynie chińskiej (Niu Bang Zi) stosowane na gorączkę i ból gardła.
Substancje czynne:
Zbiór: Sierpień - Wrzesień.
Praktyczne Zastosowanie
Medycyna

Trądzik, czyraczność, łuszczyca, egzemy, łojotokowe zapalenie skóry, cukrzyca (pomocniczo), reumatyzm, kamica nerkowa, wypadanie włosów i łupież (zewnętrznie). Ziołowy wyciąg zawierający arctigenin wykazał działanie antywirusowe i przeciwnowotworowe w badaniach laboratoryjnych.[1]

Tekst oryginalny Kwiatownika

Trądzik, czyraczność, łuszczyca, egzemy, łojotokowe zapalenie skóry, cukrzyca (pomocniczo), reumatyzm, kamica nerkowa, wypadanie włosów i łupież (zewnętrznie).

Kuchnia

Korzeń jest popularnym warzywem w Japonii (Gobo). Można go smażyć, dusić lub dodawać do zup – ma orzechowy, lekko ziemisty smak. Młode ogonki liściowe po obraniu można jeść jak szparagi.

Rzemiosło

Sok z korzenia był bazą do produkcji tradycyjnych preparatów wzmacniających czarne barwniki tkanin. Włókna łopianu są wykorzystywane jako surowiec celulozowy.[1]

Tekst oryginalny Kwiatownika

Sok z korzenia był bazą do produkcji tradycyjnych preparatów wzmacniających czarne barwniki tkanin.

Kosmetyka

Z korzenia pozyskuje się olej (Klettenwurzelöl), który znajduje zastosowanie w kosmetyce.[1]

Ogród

Producent ogromnej ilości biomasy. Wyciągi z liści stosuje się przeciwko mączniakowi i mszycom.

Bezpieczeństwo i Interakcje
Interakcje z lekami

Może nasilać działanie leków obniżających poziom cukru we krwi (hipoglikemizujących). Ze względu na działanie moczopędne, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.

Przeciwwskazania

Nie stosować w czasie ciąży. U osób z bardzo wrażliwym układem pokarmowym duże dawki inuliny mogą powodować wzdęcia.

Cykl Życia i Ekosystem
Kalendarz Biodynamiczny
Wykopywanie korzeni M-c: 10, 11

Zbiór z roślin jednorocznych (tych bez pędu kwiatowego). Wymaga głębokiego szpadla.

Nów
Permakultura i Gildie

Rola w systemie:

  • Dynamiczny akumulator minerałów z głębokich warstw gleby.
  • Potężny producent biomasy i cienia dla mniejszych roślin.
  • Siedlisko dla pożytecznych owadów i pająków w gęstwinie liści.
  • Napowietrzanie ciężkich gleb systemem korzeniowym.

Towarzysze (Gildia):

Żywokost

Wspólnie tworzą potężną strefę akumulacji minerałów na obrzeżach ogrodu.

Dynia

Ogromne liście łopianu mogą służyć jako naturalna osłona przed wiatrem dla płożących się dyń.

Przepisy z tą rośliną
Wiedza Tajemna
  • Inżynier Georges de Mestral w 1941 roku po powrocie ze spaceru z psem zauważył rzepy łopianu na swojej kurtce. Pod mikroskopem zobaczył tysiące haczyków – tak narodził się pomysł na zapięcia Velcro.
  • W Japonii łopian (Gobo) jest uznawany za klucz do długowieczności i zdrowego przewodu pokarmowego.
  • Łopian był jednym ze składników słynnej herbaty 'Essiac', używanej w tradycyjnej medycynie Kanady jako wsparcie w chorobach nowotworowych.
  • Korzeń łopianu w połączeniu z korzeniem mniszka tworzy klasyczny brytyjski napój bezalkoholowy 'Dandelion and Burdock', pity od średniowiecza.
  • W medycynie ludowej wierzono, że liść łopianu przyłożony do głowy potrafi wyciągnąć ból migrenowy.
  • Łopian większy był wymieniony już w IX‑wiecznym „Capitulare de villis“ Karola Wielkiego jako roślina użytkowa, pod nazwą parduna.[1]
Źródła wiedzy z sieci

Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.

  1. Wikipedia (de): Große Klette [de]
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy