Mak polny

Papaver rhoeas | Makowate

Mak polny od setek lat jest nieodłącznym elementem polskich pól, uważany za symbol lata, płodności i pamięci. W tradycji ludowej stosowano płatki maku na kaszel i bezsenność, a nasiona do wypieków i potraw obrzędowych. Kwiat maku polnego jest też międzynarodowym symbolem pamięci poległych żołnierzy. Dawniej płatki używano do barwienia win i galaretek na czerwono.

Bezpieczeństwo i Interakcje
Przeciwwskazania

Napar z maku polnego może powodować senność, zwłaszcza w dużych ilościach. Nie spożywać zielonych części rośliny (łodygi, liści) – mogą podrażniać żołądek.

Z archiwum Kwiatownika (roślina z archiwum)
Historia i legendy
Opis
Mak polny od setek lat jest nieodłącznym elementem polskich pól, uważany za symbol lata, płodności i pamięci. W tradycji ludowej stosowano płatki maku na kaszel i bezsenność, a nasiona do wypieków i potraw obrzędowych. Kwiat maku polnego jest też międzynarodowym symbolem pamięci poległych żołnierzy. Dawniej płatki używano do barwienia win i galaretek na czerwono.
Cechy
  • Czerwone kwiaty z czarną plamką u nasady
  • Brak opium – roślina całkowicie bezpieczna, łagodna
  • Jadalne nasiona – źródło białka i tłuszczu
  • Odporność na suszę, wskaźnik tradycyjnych upraw
Zastosowanie historyczne
  • Napar i syrop z płatków na kaszel i trudności z zasypianiem
  • Barwnik do win, nalewek i deserów
  • Nasiona jako dodatek do chleba i ciast
  • Obecny w bukietach Zielnej, wieńcach dożynkowych i jako symbol pamięci
Ciekawostki
  • W krajach anglosaskich mak polny ('poppy') to symbol pamięci żołnierzy ('Remembrance Day').
  • Mak polny wspiera bioróżnorodność, przyciąga wiele gatunków owadów.
  • W dawniejszych czasach dzieciom na wsi parzono herbatkę z maku polnego na kaszel i spokojny sen (obecnie ostrożnie!).
🎨 Barwienie (tkaniny, włosy)
Opis
Płatki maku polnego dają intensywny czerwony barwnik do win, galaretek, deserów i mydeł.
Inne zastosowania
Kosmetyki
Opis
Wyciągi z płatków maku polnego stosowane są do toników, kąpieli i maseczek łagodzących dla skóry suchej i wrażliwej.
Zastosowanie
Toniki, kąpiele, maseczki.
Pasza dla zwierzat
Opis
Nasiona były dodatkiem do pokarmu dla ptaków i gołębi, a resztki roślin stosowano jako paszę.
Opis botaniczny
Pokroj
Jednoroczna, wyprostowana roślina o wysokości 30–80 cm, z łodygą i liśćmi szorstko owłosionymi.
Lodyga
Cylindryczna, delikatna, zwykle pojedyncza lub rozgałęziona w górnej części, pokryta sztywnymi włoskami.
Liscie
Pierzastodzielne, dolne szersze i większe, górne węższe i lancetowate, matowozielone, szorstko owłosione.
Kwiaty
Pojedyncze, duże (5–10 cm średnicy), intensywnie czerwone z czarną plamką u nasady płatków. Cztery cienkie płatki, bardzo delikatne. Kwitnie od maja do sierpnia.
Zapach
Bardzo słaby, lekko ziołowo-kwiatowy.
Cecha wyrozniajaca
Czerwone płatki z czarną plamą, szorstka łodyga i liście, krótka, beczułkowata torebka nasienna z pierścieniem otworków pod wieczkiem.
Występowanie
Obszar
Europa, Azja Zachodnia, Afryka Północna; zawleczony na inne kontynenty jako roślina ruderalna.
W polsce
Bardzo pospolity – pola, miedze, ugory, przydroża, skraje lasów, piaski, nieużytki. Symbol polskiego krajobrazu wiejskiego.
Właściwości i składniki
  • Nazwa
    Alkaloidy (rhoeadyna, papaweryna, mekonina)
    Dzialanie
    łagodnie uspokajające, przeciwkaszlowe, rozkurczowe (brak opium, brak działania narkotycznego)
    Sklad
    rhoeadyna (główny alkaloid płatków), papaweryna, mekonina, śluzy
  • Nazwa
    Płatki kwiatów
    Dzialanie
    powlekająco na gardło, osłaniająco, delikatnie uspokajająco
    Sklad
    antocyjany, śluzy, flawonoidy, kwasy organiczne
  • Nazwa
    Nasiona
    Dzialanie
    odżywcze, bogate w białko, tłuszcze, wapń i magnez; nietoksyczne, całkowicie bezpieczne
    Sklad
    olej makowy, białko, minerały (wapń, magnez, żelazo), witamina E
Uwagi i ostrzeżenia
  • Uwaga
    Napar z maku polnego może powodować senność, zwłaszcza w dużych ilościach.
    Rozwiazanie
    Nie przekraczać zalecanych dawek. Dzieciom podawać tylko w rozcieńczeniu i po konsultacji z lekarzem.
  • Uwaga
    Nie spożywać zielonych części rośliny (łodygi, liści) – mogą podrażniać żołądek.
    Rozwiazanie
    Stosuj tylko płatki i nasiona.
Uprawa
Gleba
Piaszczysta, lekka, przepuszczalna, uboga w składniki odżywcze; nie toleruje gleby zastoiskowej.
Stanowisko
Stanowisko słoneczne, odporny na suszę, toleruje wysokie temperatury.
Wysiew
Wysiew nasion wprost do gruntu wczesną wiosną (marzec-kwiecień), nasiona potrzebują światła do kiełkowania.
Zbior
Płatki i ziele podczas kwitnienia (maj–lipiec), nasiona od lipca do sierpnia.
Kalendarz
Siew
Miesiące
marzec, kwiecień
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Nasiona wymagają światła – wysiewaj powierzchniowo. Podlewaj delikatnie mgiełką.
Kwitnienie
Miesiące
maj, czerwiec
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
obserwacyjny
Czas dnia
w ciągu dnia
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Kwitnienie rozpoczyna się zwykle w maju – ważne dla owadów zapylających.
Zbior kwiatow
Miesiące
czerwiec, lipiec
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
zielarski
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Zbieraj delikatnie w dni słoneczne – kwiaty są kruche, najlepiej suszyć w cieniu.
Zbior nasion
Miesiące
wrzesień, październik
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
zbiorczy
Czas dnia
po południu
Intensywność
średnia
Uwagi
Torebki zbieraj po zaschnięciu. Susz w przewiewnym miejscu i przechowuj w papierze.
Pielenie
Miesiące
maj, lipiec
Zalecana faza ksiezyca
bez znaczenia
Typ
techniczny
Czas dnia
dowolny
Intensywność
średnia
Uwagi
Warto ściółkować – zmniejsza konkurencję i zatrzymuje wilgoć.
Przesadzanie
Miesiące
kwiecień, październik
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
niska
Uwagi
Nie zaleca się przesadzania – roślina źle znosi ruszanie korzeni.
Miodobranie
Miesiące
lipiec
Zalecana faza ksiezyca
bez znaczenia
Typ
pszczelarski
Czas dnia
w ciągu dnia
Intensywność
średnia
Uwagi
Mak dostarcza pyłku – ważne dla pszczół w okresie letnim.
Zbior ksiezyc
Miesiące
wrzesień
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
rytualny
Czas dnia
wieczór
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Zbieraj nasiona przy księżycu malejącym – tradycyjna praktyka dla lepszej trwałości.
Zbior deszcz
Miesiące
październik
Zalecana faza ksiezyca
bez znaczenia
Typ
techniczny
Czas dnia
dowolny
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Zbieraj wodę deszczową do podlewania roślin odpornych na suszę – jak mak.
Bibliografia
Wiedza Tajemna
  • W krajach anglosaskich mak polny ('poppy') to symbol pamięci żołnierzy ('Remembrance Day').
  • Mak polny wspiera bioróżnorodność, przyciąga wiele gatunków owadów.
  • W dawniejszych czasach dzieciom na wsi parzono herbatkę z maku polnego na kaszel i spokojny sen (obecnie ostrożnie!).
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy