Podagrycznik pospolity

Aegopodium podagraria

Charakterystyczną cechą gatunkową pozwalającą na rozróżnienie tego gatunku od innych, poza tym podobnych roślin, jest budowa ogonków liściowych. Łodygi są wyprostowane, puste w środku i rowkowane.[2]

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak: Smak delikatnych liści, łodyg i pąków rdestu przypomina mieszankę pietruszki i marchwi. Kwiaty mają słodszy smak, a owoce — ostrzejszy.[4]
  • Termika:
  • Wilgotność:
  • Żywioł:
Występowanie i zasięg 🌐 z sieci
  • Rodzimy obszar jego występowania to Europa i zachodnia Azja.[1]
  • Aegopodium podagraria występuje powszechnie w strefie umiarkowanej Azji Zachodniej oraz na całym kontynencie europejskim.[2]
  • Został wprowadzony w innych krajach, m.in. w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii (w tym na Tasmanii), Nowej Zelandii i Japonii.[2]
Rozpoznawanie w terenie
  • Jej liczne i głęboko sięgające korzenie pozwalają jej przetrwać w warunkach panujących w podszyciu; pachną one jak marchewka.[3]
  • Parasolka wierzchołkowa jest owocująca, a boczne — bezowocowe.[4]
  • Ta wieloletnia roślina zielna osiąga wysokość 1 metra (3 i 1⁄2 stopy), wyrastając z podziemnych kłączy.[2]
  • Charakterystyczną cechą gatunkową pozwalającą na rozróżnienie tego gatunku od innych, poza tym podobnych roślin, jest budowa ogonków liściowych.[1]
  • Zmięte liście pachną podobnie jak seler, marchew czy pietruszka.[3]
Surowce i Zbiory
Ziele ziele 🌐 z sieci

Działanie: Dawniej leczono zielem dnę moczanową i okładano nim rany, ale już w początkach XIX wieku jego wykorzystanie do celów leczniczych zanikało.[1] Roślinie przypisywane jest działanie słabe uspokajające, moczopędne, przeciwzapalne.[1]
Substancje czynne:
W nadziemnej części przytuliacza znajdują się witamina C (0,044–0,1 %), karoten (do 0,008 %), substancje białkowe (do 22 %), wapń i kobalt.[4]
Kłącze 🌐 z sieci
  • kłącze Pod ziemią czołgające się, silne kłącze o zgrubiałych węzłach, wytwarzające liczne rozłogi.[1]
Liście 🌐 z sieci
  • liście Jeśli zostanie zebrana po tym terminie, ma ostry smak i działa przeczyszczająco.[2]
  • liście Można jednak zapobiec kwitnieniu, usuwając kwiaty, dzięki czemu roślina pozostaje jadalna, o ile jest stosowana w mniejszych ilościach jako zioło do potraw.[2]
Praktyczne Zastosowanie
Kuchnia

Delikatne liście można wykorzystywać jako wiosenne warzywo liściaste, podobnie jak szpinak; stosuje się je w ten sposób już od starożytności.[2] Często dodaje się go do zup.[2]

Uzupełnienie z sieci

  • liście Znaczenie gospodarcze: Snyć pospolita, jako roślina lecznicza, jest stosowana jako środek moczopędny i żółciopędny. Snyć znajduje również zastosowanie w kuchni jako przyprawa, a jej liście można dodawać do sałatek.[5]
Rzemiosło

Roślina wykorzystywana bywa jako zielony barwnik spożywczy.[1]

Ogród

Jeśli wyrwie się ją, pozostawiając system korzeniowy na miejscu, odrośnie. Nawet niewielki fragment korzenia, który został pominięty, może dać początek nowej roślinie. Roślina ta rozmnaża się również przez nasiona. Jedna roślina może wydać setki nasion…[3]

Bezpieczeństwo i Interakcje
Przeciwwskazania

Jako roślina z rodziny selerowatych (Apiaceae) jej kwiaty można pomylić z gatunkami niezwykle trującymi, takimi jak cykuta jadowita i cykuta wodna; aby dokonać jednoznacznej identyfikacji, należy zwrócić uwagę na liście.[2] Podobnie jak wiele roślin z tej samej rodziny (w tym marchew), egopoda wytwarza substancje fotouczulające; osoby uczulone na rośliny z tej rodziny powinny obchodzić się z nią ze szczególną ostrożnością i/lub unikać ekspozycji na słońce po kontakcie z nią lub spożyciu jej na surowo.[3] U gatunków trujących łodygi są grubsze, rozgałęzione i wyższe (ponad 1 m), często z purpurowym lub fioletowym odcieniem, a liście znacznie węższe niż u snitki.[4]

Z archiwum Kwiatownika
Historia i legendy
Opis
Podagrycznik od starożytności znany był jako roślina lecznicza i pokarmowa – jego nazwa pochodzi od łacińskiej 'podagra', czyli dna moczanowa (jeden z najstarszych naturalnych leków na tę dolegliwość). Był warzywem postnym w klasztorach, ratunkiem w czasie głodu i cenionym składnikiem wiejskiej kuchni. Mnisi sadzili go celowo w ogrodach aptecznych.
Cechy
  • Ekstremalnie szybki wzrost i rozprzestrzenianie się
  • Jadalne liście i korzenie
  • Wczesne pojawianie się liści wiosną
  • Lekki, świeży smak – młode liście najlepsze do spożycia
Zastosowanie historyczne
  • Okłady na stawy i nogi przy podagrze, reumatyzmie i obrzękach
  • Kąpiele lecznicze i płukanki przy zapaleniach skóry
  • Warzywo postne – podstawowy składnik zup i sałatek w kuchni klasztornej
  • Sok z liści stosowany jako tonik wzmacniający po zimie
  • Mieszanki ziołowe na 'czyszczenie krwi'
Ciekawostki
  • Podagrycznik jest jedną z najtrudniejszych do wytępienia roślin ogrodowych – rozłogi mogą osiągać kilka metrów długości w sezonie.
  • Z młodych liści robiono 'zielone' naleśniki i pierogi na wiosnę, jeszcze zanim pojawiały się inne warzywa.
  • W wielu krajach Europy wraca do łask jako dzikie warzywo superfood – bogate w minerały, białko i błonnik.
🎨 Barwienie (tkaniny, włosy)
Opis
Dawniej używany do barwienia tkanin na zielono i żółto.
Inne zastosowania
Kosmetyki
Opis
Podagrycznik stosowany do przemywania skóry przy wypryskach, świądzie, alergiach; kąpiele ziołowe łagodzą objawy reumatyzmu i chorób skóry.
Zastosowanie
Przemywanie, kąpiele lecznicze, okłady.
Pasza dla zwierzat
Opis
Zielone liście i rozłogi podagrycznika wykorzystywane jako pasza dla zwierząt gospodarskich – wspierają trawienie.
Alkohol
Opis
Podagrycznik był używany do aromatyzowania nalewek ziołowych i piw domowych.
Opis botaniczny
Pokroj
Bylina wysokości 30–100 cm, z cienkimi, silnie rozgałęzionymi rozłogami podziemnymi; szybko tworzy zwarte łany.
Lodyga
Cylindryczna, pusta, bruzdowana, prosto wzniesiona lub lekko wygięta, często rozgałęziona przy ziemi.
Liscie
Podwójnie lub potrójnie trójdzielne, jajowate, na długich ogonkach; młode jasnozielone, z wiekiem ciemnieją.
Kwiaty
Drobne, białe, zebrane w duże, baldachowate kwiatostany; kwitnie od maja do lipca.
Zapach
Świeży, wyraźnie selerowy, aromatyczny – po roztarciu liści charakterystyczny, nieco cytrynowy.
Cecha wyrozniajaca
Rozłogi, jasnozielone trójdzielne liście, intensywny zapach, baldachy białych kwiatów.
Występowanie
Obszar
Europa, Azja Zachodnia i Środkowa, lokalnie w Ameryce Północnej (gatunek inwazyjny).
W polsce
Bardzo pospolity – obrzeża lasów, zarośla, wilgotne łąki, parki, ogrody, przychacia, rowy.
Właściwości i składniki
  • Nazwa
    Olejek eteryczny
    Dzialanie
    lekko moczopędny, łagodnie przeciwzapalny, pobudzający trawienie, antyseptyczny
    Sklad
    apiol, felandren, mircen, limonen, beta-pinen
    Ciekawostka
    Nadaje świeży, selerowy aromat – podobny do pietruszki.
  • Nazwa
    Flawonoidy
    Dzialanie
    przeciwutleniające, wspierające naczynia krwionośne, przeciwzapalne
    Sklad
    kwercetyna, rutyna, kemferol
  • Nazwa
    Kwasy fenolowe (kawowy, chlorogenowy)
    Dzialanie
    antyoksydacyjne, ochraniające wątrobę
  • Nazwa
    Witamina C, karotenoidy
    Dzialanie
    wzmacniają odporność, działają przeciwstarzeniowo
  • Nazwa
    Minerały (wapń, magnez, żelazo, potas)
    Dzialanie
    wzmacniające organizm, korzystny wpływ na kości i krew
  • Nazwa
    Białko i błonnik
    Dzialanie
    odżywcze, wspiera trawienie, sycące
Uwagi i ostrzeżenia
  • Uwaga
    Możliwe reakcje alergiczne (wysypki, świąd) – szczególnie u osób uczulonych na selerowate (np. pietruszka, seler, marchew).
    Rozwiazanie
    W razie objawów uczulenia przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.
  • Uwaga
    Nie zaleca się stosowania dużych ilości przez kobiety w ciąży (możliwe pobudzanie mięśni gładkich).
  • Uwaga
    Liście bardzo stare, gorzkie lub uszkodzone mogą powodować rozstrój żołądka.
    Rozwiazanie
    Zbierać tylko młode, jasnozielone liście.
Uprawa
Gleba
Żyzna, próchniczna, wilgotna, lekko zasadowa; dobrze rośnie także na glebach gliniastych.
Stanowisko
Półcień, cień, toleruje stanowiska słoneczne; bardzo ekspansywny.
Wysiew
Wysiew w kwietniu-maju z nasion lub przez podział rozłogów wiosną lub jesienią.
Zbior
Młode liście od marca do czerwca (najsmaczniejsze wiosną), korzenie jesienią lub wczesną wiosną.
Kalendarz
Siew
Miesiące
marzec, kwiecień
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Siej płytko do wilgotnej ziemi; dobrze sprawdza się rozmnażanie przez rozłogi. Roślina szybko się rozprzestrzenia.
Kwitnienie
Miesiące
maj, czerwiec
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
obserwacyjny
Czas dnia
w ciągu dnia
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Kwitnie obficie na glebach wilgotnych; obserwuj, aby zebrać nasiona przed ich rozsiewem.
Zbior kwiatow
Miesiące
czerwiec, lipiec
Zalecana faza ksiezyca
rosnący
Typ
zielarski
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Zbieraj całe baldachy w suchy dzień – najlepiej rano po opadnięciu rosy.
Zbior nasion
Miesiące
wrzesień, październik
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
zbiorczy
Czas dnia
po południu
Intensywność
średnia
Uwagi
Zbieraj suche baldachy i susz w przewiewnym miejscu. Przechowuj nasiona w szczelnym opakowaniu.
Pielenie
Miesiące
maj, lipiec
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
techniczny
Czas dnia
dowolny
Intensywność
wysoka
Uwagi
Podagrycznik jest bardzo ekspansywny – regularne pielenie zapobiega jego rozrostowi.
Przesadzanie
Miesiące
kwiecień, październik
Zalecana faza ksiezyca
malejący
Typ
ogrodniczy
Czas dnia
ranek
Intensywność
średnia
Uwagi
Najlepiej dzielić przez rozłogi. Sadzić z zachowaniem 20–30 cm rozstawy.
Miodobranie
Miesiące
lipiec
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
pszczelarski
Czas dnia
w ciągu dnia
Intensywność
średnia
Uwagi
Podagrycznik to dobra roślina nektarodajna. Obserwuj aktywność pszczół przed zbiorem.
Zbior ksiezyc
Miesiące
wrzesień
Zalecana faza ksiezyca
pełnia
Typ
rytualny
Czas dnia
wieczór
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Zgodnie z praktykami zielarskimi: zbieraj nasiona i kwiaty w pełni księżyca dla silniejszego działania oczyszczającego.
Zbior deszcz
Miesiące
październik
Zalecana faza ksiezyca
bez znaczenia
Typ
techniczny
Czas dnia
dowolny
Intensywność
symboliczna
Uwagi
Gromadź wodę deszczową jesienią – idealna do podlewania tej rośliny w okresach suszy.
Bibliografia
  1. https://magicznyogrod.pl/podagrycznik-pospolity-historia-i-zastosowanie.html
  2. https://kalendarzrolnikow.pl/12249/podagrycznik-pospolity-wlasciwosci-i-zastosowanie
  3. https://kulinaria.pl/barwniki-roslinne/
  4. https://kosmetologia.com.pl/podagrycznik-w-kosmetyce/
  5. https://www.farmer.pl/zwierzeta/zywienie/ziola-dla-zwierzat-gospodarskich,79271.html
  6. https://tradycjeeuropy.pl/podagrycznik-w-alkoholu/
  7. https://www.ekologia.pl/wiedza/rosliny/ziola/podagrycznik-pospolity
  8. https://www.gospodarz.pl/encyklopedia-roslin/ziola/podagrycznik-pospolity.html
  9. https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Aegopodium_podagraria.htm
  10. https://pl.wikipedia.org/wiki/Podagrycznik_pospolity
  11. https://rozanski.li/810/aegopodium-podagraria-podagrycznik-pospolity-sklad-chemiczny-i-wlasciwosci-lecznicze/
  12. https://www.herbapol.poznan.pl/pl/encyklopedia-ziol/podagrycznik-pospolity
  13. https://www.ziololecznictwo.info/podagrycznik-pospolity/
  14. https://magicznyogrod.pl/podagrycznik-pospolity-wartosci-i-zastosowanie.html
  15. https://www.medonet.pl/zdrowie,podagrycznik-pospolity-wartosci-odzywcze,artykul,1729866.html
  16. https://zielnikpolski.pl/podagrycznik-bialko-blonnik/
  17. https://www.medonet.pl/zdrowie,alergia-na-podagrycznik,artykul,1729866.html
  18. https://www.mamazdrowie.pl/podagrycznik-w-ciazy/
  19. https://zielnikpolski.pl/stare-liscie-podagrycznika/
  20. https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Aegopodium+podagraria
  21. https://plants.ces.ncsu.edu/plants/aegopodium-podagraria/
  22. https://harvesttotable.com/how-to-grow-aegopodium/
  23. https://www.rhs.org.uk/plants/298/Aegopodium-podagraria/Details
  24. https://www.beelistener.co.uk/other-insects/pollinators/gardening-for-bees-and-other-pollinators/
  25. https://www.thespruce.com/moon-phase-gardening-5219263
  26. https://en.wikipedia.org/wiki/Rainwater_harvesting
Wiedza Tajemna
  • Nazwa polska pochodzi od tego, że dawniej leczono nim dnę moczanową, potocznie zwaną podagrą.[1]
  • Uważa się, że roślina ta została sprowadzona do Wielkiej Brytanii przez Rzymian jako roślina spożywcza, a do Europy Północnej przez mnichów jako zioło lecznicze.[2]
  • Wciąż można ją spotkać rosnącą w kępach wokół wielu ruin klasztorów w Europie, a opisy jej zastosowania znajdują się w pismach klasztornych, na przykład w dziele „Physica” Hildegardy z Bingen.[2]
  • Nazwa naukowa Aegopodium pochodzi od greckich słów aïx, aïgos, oznaczających „kozę”, oraz podion, czyli „stopę”, co nawiązuje do bocznych listków, które zazwyczaj są podzielone na dwie części, przypominając kopyta kozy.[3]
  • Według niektórych źródeł, czcigodny Serafim z Sarowa przez trzy lata, prowadząc ascetyczny tryb życia, żywił się wyłącznie liśćmi rdestu.[4]
  • W szczególności w latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej pracownicy moskiewskich placówek gastronomicznych wyjeżdżali wiosną i latem poza miasto, aby zebrać liście rdestu na zimę dla stołówek w stolicy.[4]
  • Gorczyca pospolita symbolizuje również pokój i harmonię. W niektórych kulturach jej wizerunki są wykorzystywane w sztuce jako symbol pokoju i równowagi.[5]
  • Rosyjskie nazwy potoczne: snitka, snyd, sned-trawa, borina, borszczówka, dyaglica, jaglyca, ger, gir, khawa, szelest, dedilnica, snit.[4]
  • Odmiana o barwnym ulistnieniu jest uprawiana jako roślina ozdobna.[2]
  • Jednak w kilku stanach jest on zakazany ze względu na swój inwazyjny charakter.[2]
  • Plon miodu przy uprawie monokulturowej wynosi do 200 kg/ha. Miód jest jasny, o żółtawo-zielonym kolorze, o dobrym smaku i wysokiej jakości.[4]
  • Ogonki liściowe można marynować w occie; wykorzystuje się je również do przygotowywania ikry i dodatków.[4]
Wierzenia i legendy 🌐 z sieci
  • W starożytnych kulturach roślina ta była uważana za świętą, a jej liście wykorzystywano w obrzędach mających chronić przed złymi duchami. W średniowiecznej Europie rdest zwyczajny stosowano jako amulet chroniący przed chorobami i nieszczęściami.[5]
Źródła wiedzy z sieci

Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.

  1. Wikipedia (pl): Podagrycznik pospolity [pl]
  2. Wikipedia (en): Aegopodium podagraria [en]
  3. Wikipedia (fr): Égopode podagraire [fr]
  4. Wikipedia (ru): Сныть обыкновенная [ru]
  5. www.diagram.com.ua [ru]
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy