Wiąz pospolity (Wiąz polny)

Ulmus minor | Wiązowate (Ulmaceae)

Długowieczne drzewo liściaste dorastające do 30 m wysokości, o gęstej, kopulastej koronie. Charakterystyczne dla wiązu są jego liście – szorstkie i wyraźnie asymetryczne u nasady. Kora jest ciemnobrunatna, głęboko spękana, czasem z naroślami korkowymi na młodszych gałęziach. Wiąz to drzewo dolin rzecznych, które dzięki swojej potężnej strukturze i giętkości przez wieki dostarczało drewna do zadań specjalnych. Wiąz polny (nazwa naukowa: Ulmus minor; ang. European field elm) jest jednym z trzech gatunków z rodzaju wiąz występujących w Europie. Podobnie jak wiąz biały i wiąz górski, wiąz polny jest podatny na holenderską chorobę wiązów, jednak wykazuje nieco większą odporność.[1]

Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
  • Smak: Gorzki, cierpki, śluzowaty
  • Termika: Chłodna
  • Wilgotność: Osuszająca (zewnętrznie) i nawilżająca (śluzowa - wewnętrznie)
  • Żywioł: Ziemia i Woda

"Wiąz to 'uszczelniacz tkanek'. Jego energia działa stabilizująco na błony śluzowe i skórę. Chłodzi stany zapalne układu pokarmowego i 'ściąga' rozproszone soki ustrojowe, przywracając ciału integralność strukturalną."

Wymagania Siedliskowe
  • Stanowisko: Słoneczne do półcienistego. Kocha doliny rzeczne, ale dobrze znosi też warunki miejskie (odporny na zanieczyszczenia).
  • Gleba: Żyzna, głęboka, wilgotna, próchniczna, najlepiej madowa lub gliniasta. Nienawidzi skrajnych piasków.
  • Woda: Wysokie zapotrzebowanie; wiąz jest naturalnym elementem lasów łęgowych, więc potrzebuje stałego dostępu do wilgoci gruntowej.
  • pH gleby: 6.0 - 8.0 (Neutralna do zasadowej).
  • Mrozoodporność: Strefa 5 (Całkowicie mrozoodporny, choć wrażliwy na gwałtowne skoki temperatur wiosną).
Rozpoznawanie w terenie
  • Liście u nasady są wyraźnie ASYMETRYCZNE (jedna połowa blaszki zaczyna się niżej niż druga).
  • Blaszka liściowa w dotyku jest bardzo szorstka (jak papier ścierny).
  • Owoce to płaskie, skrzydełkowate orzeszki (samary), ułożone w gęste pęczki, pojawiające się przed liśćmi.
  • Kora na gałązkach często tworzy charakterystyczne listewki korkowe.
Możliwe pomyłki (Zagrożenia!)

Wiąz szypułkowy (Ulmus laevis): Owoce wiszą na długich szypułkach (u pospolitego są siedzące), a brzeg skrzydełka owocu jest rzęskowato owłosiony.

Grab pospolity: Grab ma liście symetryczne u nasady i gładką korę ze smugami.

Surowce i Zbiory
Cortex Ulmi kora_wewnetrzna

Młoda kora (łyko) pozyskiwana wiosną z gałęzi.

Działanie: Silnie ściągające, przeciwzapalne, powlekające osłonowo na żołądek, przeciwreumatyczne.
Substancje czynne:
Śluzy (do 15%) Garbniki (do 12%) Flawonoidy Fitoestrogeny Kwas salicylowy
Zbiór: Kwiecień - Maj (przed liśćmi).
Folium Ulmi liscie

Działanie: Stosowane zewnętrznie jako środek gojący rany i hamujący drobne krwawienia.
Substancje czynne:
Zbiór: Czerwiec.
Kwiaty miodunku 🌐 z sieci
  • kwiaty Miodunka (Pulmonaria) jest rośliną wieloletnią, która rośnie w całej Europie oraz wschodniej części Azji. W Polsce można ją spotkać już wczesną wiosną na polach, łąkach, w lasach, a także w ogrodach. W naszym kraju najpowszechniejsze są jej 2 gatunki: miodunka plamista (Pulmonaria officinalis) i miodunka ćma (Pulmonaria obscura).[2]
Praktyczne Zastosowanie
Medycyna

Chroniczne biegunki, nieżyty żołądka i jelit, hemoroidy, stany zapalne jamy ustnej. Zewnętrznie: egzemy, oparzenia, trudno gojące się rany, trądzik.

Kuchnia

Młode, zielone owoce (samary) są jadalne na surowo – mają delikatnie orzechowy smak i są świetnym dodatkiem do sałatek wiosennych.

Rzemiosło

Drewno wiązowe jest ekstremalnie trwałe, nie pęka i jest odporne na gnicie w wodzie. Używane do budowy łodzi, kół wozów, łuków oraz w meblarstwie artystycznym.

Ogród

Wspaniałe drzewo cieniujące, dawniej masowo sadzone w parkach i alejach. Dzisiaj wymaga monitorowania pod kątem chorób grzybowych.

Bezpieczeństwo i Interakcje
Interakcje z lekami

Ze względu na dużą ilość śluzów, wyciągi z wiązu mogą opóźniać wchłanianie leków syntetycznych – zachować odstęp 2h.

Przeciwwskazania

Zbiór kory z żywych drzew w lasach jest nielegalny. Pozyskuj surowiec tylko z drzew powalonych lub przeznaczonych do wycinki. Nie stosować długotrwale bez konsultacji z zielarzem.

Cykl Życia i Ekosystem
Kalendarz Biodynamiczny
Zbiór owoców (samar) do jedzenia M-c: 4, 5

Zrywanie soczystych, zielonych owoców, zanim zaczną drewnieć.

Księżyc przybywający
Pozyskiwanie kory M-c: 3, 4

Zdejmij korę z gałęzi pozyskanych podczas cięć pielęgnacyjnych.

Nów (faza kory/korzenia)
Permakultura i Gildie

Rola w systemie:

  • Producent biomasy bogatej w wapń.
  • Stabilizacja brzegów rzek i terenów zalewowych.
  • Gospodarz dla rzadkich gatunków motyli (np. ogończyk wiązowiec).
  • Źródło liści na wysokobiałkową paszę dla zwierząt.

Towarzysze (Gildia):

Olcha czarna

Tworzą razem naturalne łęgi wiązowo-jesionowe.

Jesion wyniosły

Najczęstszy towarzysz w siedliskach wilgotnych.

Chmiel zwyczajny

Chmiel chętnie wspina się po szorstkich pniach wiązu.

Przepisy z tą rośliną
Wiedza Tajemna
  • Wiele fundamentów starych budynków w Amsterdamie i Wenecji opiera się na palach z drewna wiązowego, które pod wodą kamienieje zamiast gnić.
  • Termin 'asymetryczna nasada liścia' to najprostszy sposób, by zaimponować każdemu na spacerze w lesie – to unikalny podpis rodziny wiązowatych.
  • W mitologii greckiej wiąz był drzewem poświęconym Morfeuszowi, bogu snu – wierzono, że pod jego liśćmi rodzą się sny.
  • Choroba holenderska wiązów, która zniszczyła miliony drzew, jest przenoszona przez małego chrząszcza – ogłodka.
  • Wiązowe drewno było preferowanym surowcem do budowy długich łuków (longbows) przed upowszechnieniem się cisu.
Źródła wiedzy z sieci

Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.

  1. Wikipedia (zh): 欧洲野榆 [zh]
  2. stronazdrowia.pl [pl-PL]
×

Funkcja wstrzymana

Aby aplikacja mogła być dostępna za darmo i działać błyskawicznie, przeszliśmy na wersję statyczną. Moduł logowania i komentarzy jest obecnie wyłączony.

Postaw Kufel Kawy