Żywokost lekarski
Symphytum officinale | Ogórecznikowate (Boraginaceae)
Wieloletnia, potężna bylina o grubym, mięsistym, czarnym korzeniu (wewnątrz białym). Cała roślina jest szorstko owłosiona. Żywokost to roślina terenów podmokłych, brzegów rzek i rowów. Słynie z błyskawicznego tempa wzrostu i produkcji ogromnej ilości biomasy. Od starożytności stosowany jako 'klej na złamania' – dzięki ogromnej zawartości alantoiny drastycznie przyspiesza podziały komórkowe i regenerację tkanek.
Rycina
Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje)
- Pokrój: Agnieszka Kwiecień ( Nova ), CC BY 2.5
- Kwiaty: Stefan.lefnaer, CC BY-SA 4.0
- Liście: Plenuska, CC BY-SA 3.0
- Owoce: Hans Stuessi, CC BY 4.0
- Rycina: Carl Axel Magnus Lindman, Public domain
Natura i Siedlisko
Profil Energetyczny
- Smak: Słodki, śluzowaty, lekko cierpki
- Termika: Zimna
- Wilgotność: Wybitnie nawilżająca (śluzowa)
- Żywioł: Ziemia i Woda
"Żywokost to uosobienie energii 'spajającej'. Jego śluzowa natura 'smaruje' stawy, chłodzi stany zapalne kości i ścięgien oraz dosłownie 'zalewa' rany substancjami budulcowymi. Działa jak biologiczny cement dla osłabionej struktury organizmu."
Wymagania Siedliskowe
- Stanowisko: Półcień do słońca. Na stanowiskach słonecznych wymaga stale wilgotnego podłoża.
- Gleba: Ciężka, gliniasta, bardzo żyzna, zasobna w azot i wilgoć. Kocha tereny zalewowe.
- Woda: Bardzo wysokie zapotrzebowanie; nie znosi długotrwałej suszy.
- pH gleby: 6.0 - 7.5 (Obojętna do lekko zasadowej).
- Mrozoodporność: Strefa 4 (Całkowicie mrozoodporny, zimuje w formie korzenia).
Rozpoznawanie w terenie
- Liście wielkie, lancetowate, bardzo szorstkie (pokryte kłującymi włoskami).
- Górne liście zbiegają po łodydze, tworząc charakterystyczne 'skrzydełka' (listewki).
- Kwiaty dzwonkowate, zwisające w nibyokółkach, o barwie fioletowej, purpurowej lub kremowobiałej.
- Korzeń po przełamaniu jest śliski, śluzowaty, o czarnej skórce i śnieżnobiałym wnętrzu.
- Liście i łodygi pokryte są białymi, cienkimi włoskami, a w dotyku są szorstkie. Japońska nazwa „Hireharisou” wywodzi się z faktu, że od podstawy liścia aż po łodygę rozciąga się skrzydełko, które upodabniano do płetwy (hire).[2]
- Żywokost to pochodząca z Europy wieloletnia roślina z rodziny fiołkowatych, należąca do rodzaju Symphytum. Dorasta do wysokości około 60–90 cm, a od wczesnego lata do lata kwitnie białymi lub jasnofioletowymi kwiatami w kształcie dzwonków o średnicy około 2 cm. Kwiaty te mają rurkowaty kształt, zwężają się w środkowej części, a od tego miejsca rozszerzają się ku końcowi, tworząc urocze kwiaty przypominające sukienki lub suknie.[2]
Możliwe pomyłki (Zagrożenia!)
Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea): ŚMIERTELNIE TRUJĄCA. Przed kwitnieniem liście mogą być podobne, ale naparstnica ma liście miękkie (filcowate), a nie szorstko-kłujące. Liście naparstnicy nie zbiegają po łodydze.
Żywokost rosyjski (Symphytum x uplandicum): Mieszaniec częsty w ogrodach; liście nie zbiegają tak wyraźnie po łodydze, ma większą siłę wzrostu, ale podobne właściwości.
Surowce i Zbiory
Radix Symphyti korzen
Wykopywany jesienią lub wczesną wiosną, gdy zawiera najwięcej substancji zapasowych.
Folium Symphyti liscie
Praktyczne Zastosowanie
Medycyna
Zewnętrznie: złamania kości, pęknięcia kostne, zwichnięcia, skręcenia stawów, bóle kręgosłupa, zapalenie ścięgien, odmrożenia, oparzenia, trudno gojące się rany (bez zakażenia).
Kuchnia
Dawniej młode liście smażono w cieście, jednak obecnie odradza się spożycie ze względu na ryzyko kumulacji toksycznych alkaloidów w wątrobie.
Rzemiosło
Śluzy z korzenia były dawniej używane jako naturalny klej introligatorski i szewski.
Ogród
Król nawozów naturalnych. Gnojówka z żywokostu to 'bomba potasowa' idealna dla pomidorów i papryk.
Bezpieczeństwo i Interakcje
Interakcje z lekami
Nie stosować wewnętrznie przy jednoczesnym przyjmowaniu leków hepatotoksycznych (obciążających wątrobę). Zewnętrznie - brak istotnych interakcji.
Przeciwwskazania
STOSOWAĆ WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Alkaloidy pirolizydynowe mogą uszkodzić wątrobę przy spożyciu. Nie stosować na rany głębokie i zakażone (ryzyko uwięzienia infekcji pod szybko zrastającą się tkanką). Nie stosować u kobiet w ciąży i dzieci. - Ten lek zawiera żywokost. Nie należy przyjmować preparatów o nazwach: „Black Root”, „Blackwort”, „Bruisewort”, „Common Comfrey”, „Gum Plant”, „Healing herb”, „Knitbone”, „Prickley Comfrey”, „Salsify”, „Slippery Root”, „Symphytum officinale” ani „Wallwort”, jeśli występuje uczulenie na żywokost lub którykolwiek ze składników zawartych w tym leku.[3]
Tekst oryginalny Kwiatownika
STOSOWAĆ WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Alkaloidy pirolizydynowe mogą uszkodzić wątrobę przy spożyciu. Nie stosować na rany głębokie i zakażone (ryzyko uwięzienia infekcji pod szybko zrastającą się tkanką). Nie stosować u kobiet w ciąży i dzieci.
Cykl Życia i Ekosystem
Kalendarz Biodynamiczny
Pozyskiwanie grubych korzeni palowych. Uwaga: nawet mały kawałek zostawiony w ziemi odrośnie jako nowa roślina.
Cięcie liści tuż przed kwitnieniem, kiedy mają najwięcej azotu i potasu.
Permakultura i Gildie
Rola w systemie:
- Dynamiczny akumulator potasu (pobiera go z głębokości nawet 2 metrów).
- Kopalnia minerałów dla kompostu (przyspiesza proces rozkładu).
- Szybkoodnawialne źródło mulczu (można go kosić 4-5 razy w roku).
- Płynny nawóz o wysokiej zawartości potasu i azotu.
Towarzysze (Gildia):
Posadzony pod drzewem, żywokost działa jak pompa minerałów, dostarczając potas do wierzchnich warstw gleby.
Gnojówka z żywokostu to najlepsza odżywka na zawiązywanie owoców.
Przepisy z tą rośliną
- Huculska Maść Korzeniowa na Ciężkie Urazy
- Słowiański Okład z Kapusty i Żywokostu
- Klasztorna Maść na Złamania Zamknięte
- Czarci Plaster Synergiczny (Wymuszone Wchłanianie)
- Spageryczny Balsam na Złamania Otwarte
- Hipertoniczny Kataplazm Osmo-Żywokostowy (Na Krwiaki Okostnej)
- Ziołowa Kąpiel na Stawy (Skrzyp, Dąb, Żywokost)
- Odwar na Reumatyzm (Sosna, Żywokost, Wierzba)
- Czeski Zlew na Rany (Żankiel, Żywokost, Fiołek)
- Błotny Tynk Włoskich Drwali (Żankiel, Babka)
- Brunatna Balia Regeneracyjna (Kąpiel z Żywokostu)
- Śluzowy Tynk Kostny (Okład z Żywokostu Lekarskiego)
- Czarny Pył Kostny (Proszek z Żywokostu)
- Ciemny Ulep Kostny (Żywokost ZEWNĘTRZNY!)
- Mroczny Bełt Kostny (Wino z Żywokostu ZEWNĘTRZNE!)
- Maść 'Szyj-kość' na stawy i złamania · ekstrakcja tłuszczowa
- Okład z liści na stłuczenia · świeża miazga
- Gnojówka żywokostowa (Potasowy Eliksir) · fermentacja
- Okład z całych liści/ziele z żywokost lekarski · okład
- Proszek do posypywania/zażywania z żywokost lekarski · proszek
- Syrop dawny z żywokost lekarski · syrop tradycyjny
- Tinctura w winie z żywokost lekarski · tinctura vinum
- Łagodząco regenerujący pomidorowy krem do twarzy 🌐 · emulsja
- Maść z żywokostu 🌐 · maść
- Nalewka z żywokostu do użytku zewnętrznego 🌐 · nalewka
- Okład ze sproszkowanego korzenia żywokostu 🌐 · okład
- Kąpiel z korzenia żywokostu 🔎 wzmianka
Wiedza Tajemna
- W medycynie ludowej żywokost nazywano 'kawalerskim korzeniem' – wierzono, że kąpiel w żywokoscie potrafi 'zrosnąć' utracone dziewictwo.
- Alantoina z żywokostu jest tak skuteczna, że nie wolno jej stosować na rany brudne lub zakażone, ponieważ skóra zrośnie się tak szybko, że uwięzi ropę i bakterie wewnątrz.
- Korzeń żywokostu jest tak twardy i czarny z zewnątrz, że przypomina węgiel, ale po obraniu ukazuje białe wnętrze, co w 'doktrynie podpisów' oznaczało leczenie kości pod skórą.
- W Anglii żywokost nazywany jest 'Knitbone' (dziergający kości), co idealnie oddaje jego funkcję.
- Ze względu na urocze kwiaty żywokost sprowadzono do Japonii w epoce Meiji jako roślinę ozdobną. Liście żywokostu zawierają duże ilości witamin, minerałów, wapnia i białka, dlatego w regionie Kaukazu spożywano je jako warzywo zapewniające długowieczność.[2]
Źródła wiedzy z sieci
Informacje oznaczone przypisem [n] zebrała z Wikipedii i stron z różnych krajów Siedziba Kwiatownika – każda sprawdzona z cytatem źródła. Kliknij przypis albo źródło, żeby zobaczyć podgląd strony.
- sacredplantco.com [zh-CN]
- www.naturesway.jp [ja]
- www.rxlist.com [en]